6/5/2009 - HAMİLELİKTE Cilt Değişiklikleri
Hamilelikte kilo artışı ve karnın büyümesi dışında görülebilen en önemli fiziksel değişim ciltte yaşanır. Hem hormonların hem de büyüyen karnın etkisi ile ortaya çıkan bu değişikliklerin bir kısmı hamilelik sonrası eskiye dönerken, bir kısmı da kalıcı olur.
Çatlaklar
Hamilelikte ortaya çıkan cilt değişimlerinden en sık bilineni karın çatlaklarıdır. Hemen hemen bütün kadınlar bu çatlakların ortaya çıkmasından korkmakta ve çekinmektedir. Çatlaklar deri altındaki dokuların hızla gelişmesi ve büyümesine derinin yetersiz kalması sonucu oluşur. Yani alttaki dokunun hızlı büyümesine derinin esneme kapasitesi yetersiz kalır ve deri bu bölgelerde ayrılır. Vücut bu bölümleri onarım dokusu ile doldurur. Büyük çoğunluğu karnın alt kısmında, gebeliğin ikinci yarısından itibaren belirmeye başlar. Nadiren uyluklar, kalçalar, memeler ve kollarda da görülebilir.
Gebelik döneminde, açık tenli kadınlarda pembemsi bir rengi olan, esmer tenlilerde ise açık renkte, hatta gümüş renginde olan çatlaklar bebeğin doğmasından sonra kısa zamanda gümüş bir renk alırlar ve kalıcıdırlar. Ciltte bulunan kollajen adı verilen maddenin ayrılmasından dolayı görülürler. Ağrılı değillerdir ancak hafif bir kaşıntıya yol açabilirler.
Çatlakların önlenmesi her zaman mümkün olmaz. Çatlak oluşumunu hızlı kilo alımları çok destekler. Hamilelik süresince orantılı ve 8-13 kilo arası kilo alımı gerçekleşirse kişinin daha az oranda çatlakla karşılaşması söz konusu olmaktadır. Ayrıca deriyi besleyerek çatlak oluşumunu bir ölçüde azaltan A vitamininden zengin kozmetik preparatlar kullanılabilir. Çatlakların oluşumunda daha çok ailevi yatkınlık söz konusudur. Annesi ya da kız kardeşinde bu türden çatlaklar olanlarda daha sık görülür. Önlemek için yapılabilecek en iyi şey bol sıvı almaktır. Sıvı miktarı yüksek olan sağlıklı bir cilt gerilmeye daha iyi yanıt verir.
Gebelik Maskesi
Gebelik maskesi hamilelik döneminde yüzde meydana gelen değişimler olarak ifade edilir. Bu dönemde, 'melanotropin' adı verilen madde fazla miktarda salgılanır ve burun, yanak, alın, çene civarında pigmentasyon artışına yani koyulaşmaya yol açar. Güneş ışınları gebelik maskesine neden olmamakla birlikte olayın şiddetini artırabilir. Hamileliğin 5. ayından başlayarak gebelik maskesi görülebilir. Kalıcı olmayan bu durum doğumdan sonra birkaç ayda kendiliğinden geriler ve kaybolur. Hamilelik dışında hormonal dengesizliklerde ve bazı kronik hastalıklarda da ortaya çıkabilmektedir.
Gebelik maskesi oluşumunda ailesel yatkınlık söz konusudur. Ayrıca dikkat edilmeden güneş altında çok kalma durumlarında ve derinin üst tabakasını tahriş eden kozmetik ürün kullanımı ve manipülasyonlarda (tüylerin alınması gibi) görülme oranı artar. Gebelik maskesini önlemenin en kolay yolu güneşe çıkarken çok yüksek faktörlü koruma kremleri sürmektir. Kış aylarında da güneşin bu tür etkisi olabileceği unutulmamalı ve koruyucu krem sürmek ihmal edilmemelidir.
Ciltte görülen koyulaşmalar sadece yüzde olmaz. Meme başlarında, koltuk altlarında, genital bölgede, bacakların iç kısımlarında da renk değişiklikleri görülebilir. Bu cilt değişiklikleri önemli değildir ve doğumdan sonra kaybolurlar.
Linea Nigra
Orta hat üzerinde, kasıkların tam ortasından göbek deliğine kadar uzanan koyu renkli bir çizgidir. 'Linea Nigra' latincede 'siyah çizgi' anlamına gelmektedir. İlk kez hamile kalan annelerde, hamileliğin üçüncü ayından başlayarak ortaya çıkar. Tecrübeli annelerde ise daha erken dönemde görülebilir. Her kadında görülmez. Gebelikten sonra kaybolur.
Palmar Eritem
Latincede tıbbi adı 'palmar eritem' olarak bilinen bu cilt değişikliği, avuç içlerinde ve nadiren de ayak tabanlarında kızarıklık, hafif yanma ve kaşıntı şeklinde ortaya çıkmaktadır. Palmar Eritem, diğer cilt problemleri gibi hamileliğe bağlı olarak kandaki östrojen miktarının artması ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. Hamile kadınların %50-60 kadarında ortaya çıkan bu rahatsızlık nemlendirici kremlerle önlenebilmektedir. Nemlendiricilere cevap vermeyen kaşıntı ve yanmalarda, kan tetkikleri ile karaciğer fonksiyon testlerinin yapılmasında fayda vardır. Palmar Eritem, doğumdan sonra kandaki östrojen miktarının normale inmesi ile ortadan kaybolur.
|